Był sobie chłopczyk Ewa Winnicka.
Dwa dni się zastanawiałam, co napisać o tej książce i w zasadzie stanęło na tym, że dalej nie jestem pewna.
Jeśli miałabym się rozpisać na temat tego, co czułam, kiedy sytuacja miała miejsce i co czuję dzisiaj, musiałabym się bardzo mocno uzewnętrznić, a tego chyba raczej bym nie chciała robić.
Zdarzenia, które zbiegły się z historią Szymusia z Będzina, tj.: katastrofa samolotu polskiej delegatury w Smoleńsku oraz zabójstwo kolejnego dziecka — „małej Madzi”, odbierałam jako coś niewyobrażalnego. Ciężko mi nawet opisać słowami, co tak naprawdę wtedy czułam.
Z biegiem czasu szok niestety nie minął, ponieważ zbrodnie dokonywane na dzieciach są jednymi z najgorszych. Od momentu, kiedy „dorobiłam się” swoich własnych, za każdym jednym razem roztrząsam wszystko wewnętrznie bardzo długo.

Dlaczego?

To, w jakich męczarniach konało to dziecko, znieczulica rodziców na jego cierpienie oraz ostatecznie ich wyrachowanie po jego śmierci, przekracza moje wszelkie wyobrażenia. Nie pojmuję, jak można być tak podłym. Znęcać się nad małym człowieczkiem, który tak naprawdę jest kwintesencją naszego istnienia, jako rodziców. Dzieckiem zależnym pod każdym względem od nas — dorosłych. Istotą, która nie rzadko, mimo wad, kocha nas tak mocno, że chyba bardziej się nie da. Szkrabem, który pierwszym swoim uśmiechem, słowem, kroczkiem powala nas na kolana. Potomkiem, który obejmuje nas swoimi małymi rączkami i szepce do uszka — „Kocham”…
Jak można być takim potworem, no jak!?
Próbować kur** z tym żyć, usprawiedliwiać się, czy też szukać winnych w otoczeniu? Szukać pomocy/porady u innych dzieciobójców?
Tak, dobrze czytacie — matka Szymusia szukała pocieszenia i porad u mamusiowej celebrytki  — matki „małej Madzi”. Niestety tak się złożyło, że obie przebywały w tym samym areszcie. Moja głowa nie jest w stanie tego pojąć.

Przepraszam, miało nie być wywlekania siebie, ale to bardzo trudne. Najgorsze jest to, że to ONI dokonali tej strasznej zbrodni, a ja muszę z tym żyć dalej, wiedząc, co zrobili. Rodzice chłopca, w tym roku, po apelacji prokuratory zostali skazani prawomocnym wyrokiem sądu na 15 lat — ojciec i 13 lat — matka, co daje nam na dzień dzisiejszy jeszcze zaledwie 7 lat dla matki i 9 dla ojca.

Był sobie chłopczyk Ewa Winnicka to książka warta każdej sekundy z nią spędzonej. O tym, czy odważycie się za nią sięgnąć, musicie odpowiedzieć sobie sami.

Artykuł Był sobie chłopczyk Ewa Winnicka pochodzi z serwisu Zufi.pl.

Czy książkę Diane Ackerman Azyl można zaliczyć do literatury faktu? Owszem, moim zdaniem tak, pomimo fabularyzowanych wątków.
Wiele razy w ciągu czytania powieści starałam się was zachęcić do zapoznania się z książką. Dlatego potraktujcie to proszę, jako podsumowanie wszystkich słów jakie dotychczas zdołałam wypowiedzieć na jej temat.
Jako główny czynnik, dla którego zakwalifikowałabym Azyl jako literaturę faktu, jest przyzwoita praca autorki jaką wykonała podczas przygotowań przed utworzeniem powieści. Otóż Diane Ackerman bardzo solidnie zapoznała się dziejami Polski (zwyczaje, historia, wierzenia) zanim przystąpiła do pisania.
Na potwierdzenie swoich słów i wniosków jakie wyciągała, mnóstwo z jej opisów zawiera odpowiednie cytaty z dzienników Żabińskich — w szczególności Antoniny.

Brzydota, jako piękno inaczej

Autorka słynie ze swoich obszernych opisów. Nie inaczej wygląda to w przypadku Azylu. Długie, momentami męczące opisy wyczerpujące temat do cna, niczym jak wielokrotnie wyżynana z nadmiaru wody szmata. Opisy piękne, ale zarazem brzydkie, ociekające brudem — zdecydowanie zapadające w pamięci. Niewielu autorów posiada umiejętność pisania o potwornościach jednocześnie wydobywając z nich nadzwyczajny przekaz.

Warszawskie Zoo — schronieniem dla naznaczonych śmiercią

Antonina i Jan Żabińscy — rodzice Rysia i małej Teresy. Przez okres okupacji Polski przez nazistów narażali swoje życie dla ratowania innych.

Piękna i momentami wzruszająca opowieść życia dyrektora Warszawskiego Zoo i jego rodziny podczas II Wojny Światowej.
Trud życia, chęć przetrwania, codzienny strach przed śmiercią, to tylko nie liczne zmagania z jakimi musieli się mierzyć ludzie podczas wojny. Rodzina Żabińskich wspaniale odnalazła się w roli „przemytników” żydowskich rodzin z Getta Warszawskiego. Cudownie potrafili wykorzystać swoje stanowisko do celów sabotażowych. Przez wiele miesięcy, nawet lat, utrzymywali pod swoim dachem przyjaciół skazanych na śmierć. Nabyta umiejętność tuszowania oraz dostosowywania się do warunków, pozwoliła im uratować mnóstwo ludzkich żyć.
Przypłacili tym swoim zdrowiem psychicznym i fizycznym, ale dla nich nie miało to najmniejszego znaczenia, ponieważ jak sam Jan powiedział — „robiliśmy co trzeba”.

Żabińscy byli odpowiednimi osobami na odpowiednim stanowisku. „Możemy człowieka ocenić po tym, jak traktuje zwierzęta”. Ich miłość i szacunek do zwierząt idealnie przekłada się na miłość do bliźniego. Czasem zwyczajny fart, momentami jednak zimna krew uchowały ich przed utratą życia.

Podsumowanie

Jest to książka, z którą, uważam, każdy powinien się zapoznać. To nie tylko historia życia Żabińskich, to również okrutny obraz zmagań wszystkich żyjących istnień podczas wojny. Rozumiem, że powieść nie wszystkim jednak przypadnie do gustu ze względu na obszerne opisy autorki. Moim jednak zdaniem, gdyby nie one, obraz wojny nie byłby tak namacalny i nie mielibyśmy możliwości przeżywania z bohaterami ich niepewnej codzienności.

Jako ciekawostka dodam, że film nakręcony na podstawie książki posiada urok, zachwyca swoim pięknem, ale jednak w niewielkim stopniu przedstawia prawdziwe życie rodziny Żabińskich.
Więcej na temat samego filmu i wrażeń na jego temat, znajdziecie w innym moim wpisie: The Zookeeper’s wife, polskie tłumaczenie Azyl.

Artykuł Azyl Diane Ackerman pochodzi z serwisu Zufi.pl.

Nawet rodowici Niemcy nie mogli czuć się bezpiecznie, jeśli czuli pociąg do tej samej płci. Bycie gejem oznaczało, w najlepszym przypadku udrękę, szykany i obóz, w najgorszym śmierć na miejscu. Aczkolwiek, kiedy by tak dłużej się zastanowić, w zdecydowanej większości przypadków, śmierć na miejscu byłaby wybawieniem dla wielu.

W nazistowskich Niemczech czy Austrii trzeba było uważać na to, z kim się rozmawiało i w jaki sposób. Mężczyźni w objęciach, również nie byli mile widziani. Na każdym kroku doszukiwano się zażyłości pomiędzy osobami tej samej płci.

Lata udręki, brutalnej i niepotrzebnej śmierci

Mężczyźni z różowym trójkątem to bardzo rzeczowa opowieść o tym, jak homoseksualiści byli traktowani podczas II Wojny Światowej.
Historia Josef’a Kohout’a, który jako młody mężczyzna został skazany na obóz koncentracyjny tylko dlatego, że kochał drugiego mężczyznę. Opowieść człowieka, który nie potrafił zrozumieć, w jakim świecie przyszło mu żyć, gdzie dorośli ludzie nie mogą sami decydować o swoich wyborach i życiu prywatnym.

Cóż ja takiego zrobiłem, bym miał tak ciężko za to pokutować? Czy byłem zboczeńcem albo zagrożeniem dla narodu? Pokochałem przyjaciela, mężczyznę — i nie był to młodociany, tylko 24-letni, dorosły człowiek!
Nie widziałem w tym niczego strasznego, czy niemoralnego.

Co to za świat i co to za ludzie, którzy decydują za dorosłego człowieka, kogo i jak wolno mu kochać”.

Przetrwanie — tylko to się liczyło

Sześć lat życia stracił Josef Kohout w obozowych warunkach. Jako nielicznemu, któremu udało się wytrwać w piekle, jakim zgotowali mu ludzie.

W warunkach, gdzie każdy dzień to walka o życie, wszelka godność i szacunek do samego siebie nie istnieją . Liczy się tylko tu i teraz — co inni powiedzą, pomyślą — nie ma znaczenia.
Ładna buzia, umiejętność nie rzucania się w oczy i uległość, pozwoliły Josef’owi przeżyć. Mimo prób przetrwania, ciężko do końca było mu się wyzbyć zmartwień przed złowrogimi spojrzeniami i niewybrednymi komentarzami w swoim kierunku. Mężczyzna w pewnym momencie zastanawia się nawet, czy fakt bycia prywatną, męską nałożnicą zostanie w przyszłości rozliczone na jego korzyść. Ostatecznie jednak dochodzi do właściwych wniosków. Jego zdaniem każdy, kto kierował się chęcią dalszego istnienia, był gotów na poświęcenia wykraczające poza osobiste zasady czy normy.

Patologiczna chęć niszczenia człowieka

Autor w bardzo powściągliwy sposób rozprawia się ze zbrodniami dokonanymi na jeńcach. Nie wdaje się w szczegóły ich maltretowania, czy śmierci. Opowiada historię człowieka, który pragnął żyć — nic innego nie miało dla niego znaczenia — był gotów na wszelkie poświęcenia.

Nie oceniam, nie śmiałabym, nawet jeśli w obecnej chwili jego postępowanie wykracza poza moje wyobrażenia. Życzyłabym sobie, aby wszyscy, którzy przeczytali tę książkę, doszli do takich samych wniosków. Spotkałam się jednak z opiniami, gdzie twierdzono, że bohater książki miał lżejsze życie, z powodu tego kim był.
Być może prawdą jest, że inni nie mieli tyle do zaoferowania, co Josef, ale czy to pozwala nam jednoznacznie umniejszać jego tragedii, jaką przeżył. Pozostawiam to waszej ocenie.

Jest w książce coś, na co szczególnie chciałabym zwrócić waszą uwagę, ponieważ wiem, że ludzie często nie myślą w takich kategoriach. Skupiają się najczęściej na złu bez większej świadomości, że „owe zło” dotrwało naszych czasów.

Rozsadzanie skalnych ścian, rąbanie surowego kamienia i ociosywanie go — to skrajnie ciężki wysiłek, dlatego kierowano tam tylko Żydów i homoseksualistów. Kamieniołomy pochłonęły wiele ofiar, częste były wypadki przy pracy, przeważnie świadomie prowokowane przez esesmanów czy kapo.

Który kierowca mknąc dzisiaj po niemieckich autostradach wie, że każdy granitowy krawężnik, który je okala, nosi ślady krwi niewinnych ofiar? Krwi ludzi, którzy nie popełnili żadnej zbrodni i jedynie z powodu swojej religii, pochodzenia, poglądów politycznych czy pociągu do własnej płci musieli wegetować i ginąć w obozach koncentracyjnych. Który kierowca, przejeżdżając przez wiadukty na autostradzie, myśli o tym, że każdy granitowy filar, który go podtrzymuje, kosztował życie niezmiernej liczby ludzi? Morze krwi i stosy trupów — taki jest koszt każdego z tych niemieckich wiaduktów”.

Artykuł Mężczyźni z różowym trójkątem pochodzi z serwisu Zufi.pl.

Cóż miałabym więcej napisać od innych, którzy swoimi przemyśleniami się z nami już zdążyli podzielić.
Kopińska ma dość lekkie pióro, dlatego też szybko i „przyjemnie” się czyta jej reportaże. Książka składa się z kilku opowieści, każda inna, każda równie dramatyczna, ponieważ nie miałabym odwagi ich wartościować. Nie mogę również ukrywać, że trzy historie szczególnie przykuły moją uwagę.

Historia nr 1

Pierwsza z nich to historia żony Trynkiewicza. Według analiz psychologicznych, jest ON osobą bardzo inteligentną, oczytaną, uzdolnioną artystycznie: malującą pejzaże, piszącą wiersze oraz opowiadania. Żona Trynkiewicza, natomiast, jest osobą…, ciężko właściwie mi ją określić. W mojej opinii, powinna zostać poddana badaniom psychologicznym i nie dlatego, że jest zafascynowana własnym mężem, bo jakoś tak bywa, że człowiek czasem jest ciekaw tego, co drugiemu siedzi w głowie. W jej opinii, ci zamordowani chłopcy, byli sami sobie winni, gdyż jak twierdzi, ona sama też była ofiarą gwałtu i ma świadomość tego, iż to była tylko i wyłącznie jej wina. Miejscem ich podróży poślubnej będzie las w Piotrkowie Trybunalskim- tam, gdzie dokonano mordu. Żona Trynkiewicza nie zauważa w tym niczego złego, będzie to jedynie powrót do jego dzieciństwa.

Historia nr 2

Kolejna historia opowiada o perfidnych i wyrachowanych poczynaniach policji i prokuratury w przypadku zgwałconej kobiety.
Aleksandra, tłumacz językowy, podczas wyjazdu służbowego zostaje molestowana przez jednego mężczyznę oraz dwukrotnie zgwałcona przez kolejnego. To co dzieję się później przechodzi moje najśmielsze oczekiwania. Jednym z argumentów prokuratury jest:

Musimy też brać pod uwagę, że zachowanie mężczyzn po alkoholu nie jest w pełni świadome.

Mogę się jedynie domyślać, iż wymiar sprawiedliwości musi dokonać analizy, zakwalifikować daną zbrodnię zanim postawi zarzuty i zapewne każdy szczegół ma znaczenie. Jednak w mojej opinii takie stwierdzenia, jak wyżej, nigdy nie powinny mieć miejsca, w taki sposób można by tłumaczyć każdą zbrodnie pod wpływem.

Historia nr 3

Ostatnią historia wywołała u mnie wyjątkowy smutek, ponieważ dotyczyła, większości znanej, siostry Bernadetty z ośrodka wychowawczego Zgromadzenia Sióstr Boromeuszek w Zabrzu i tego, jak potwornie traktowała swoich wychowanków. Ten rozdział mojego wywodu pozostawiam póki co otwarty, ponieważ jestem w trakcie reportażu „Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie?”

Zanim zabrałam się za „Czy Bóg wybaczy…?”, aby lepiej poznać życie kobiet żyjących w zakonach, podążyłam za radą koleżanki i zapoznałam się z książką Marty Abramowicz „Zakonnice odchodzą po cichu”. Niestety nie mogę ukrywać, że wynudziłam się przy niej strasznie, ale faktycznie coś niecoś się dowiedziałam.

Reasumując, pozycję mogę z czystym sumieniem polecić. Nie znajdziecie w niej żadnej analizy, czy też oceny jako takiej samej autorki, jedynie w niektórych pytaniach można wyczuć jej stanowisko i podejście do tematu.

Artykuł Polska odwraca oczy Justyna Kopińska pochodzi z serwisu Zufi.pl.

Te chwile

To powieść opowiedziana przez główną bohaterkę. Opowieść, gdzie młoda dziewczyna doznaje cielesnej krzywdy wyrządzonej przez własnego ojca. Dziewczyny, która staje się kobietą, żoną i matką. Kobiety doświadczonej szowinizmem w najczystszej postaci. Żony, która boi się, ale zarazem chce i w końcu potrafi walczyć o swoje szczęście. Matki, która mimo bagażu doświadczeń oraz olbrzymich ambicji stara się stworzyć bezpieczny świat dla swoich dzieci.

Artykuł Te chwile Herbjorg Wassmo pochodzi z serwisu Zufi.pl.